Energia użytkowa, pierwotna i końcowa – co oznaczają te pojęcia?
Budując dom zetkniesz się z wieloma specyficznymi
terminami technicznymi, których znajomość może okazać się pomocna. Skróty
takie, jak „Ep”, „Ek”, czy „Eu” są trudne do zrozumienia przez osoby, które nie
miały dotychczas styczności z inwestycjami w zakresie budownictwa czy
energetyki. Ich znajomość może jednak ułatwić późniejsze zarządzanie kosztami w
związku ze zużyciem energii elektrycznej przez dom.
“EU” – Istota energii użytkowej
Energia użytkowa (oznacza skrótem „Eu”) to ilość energii
niezbędnej do zaopatrzenia każdego metra kwadratowego domu. Jest to
najważniejszy parametr przy kalkulacji kosztów energetycznych domu już na
etapie formułowania projektu jego budowy.
Zapotrzebowanie energetyczne budynku zależy od
zróżnicowanych czynników. Wśród ważniejszych można wymienić na przykład:
- Typ i konstrukcję dachu i ścian.
- Formę wykorzystanej termoizolacji, w
tym poziom termoizolacyjności okien i drzwi.
- Wykorzystany model wentylacji domu i
związany z tym poziom straty ciepła.
- Geograficzne położenie budynku i
wynikające stąd różnice w zapotrzebowaniu, a więc również w kosztach energii w
różnych miastach w kraju.
- Usytuowanie domu względem stron
świata, tj. uwzględnienie maksymalnej możliwej ekspozycji na słońce.
Zadowalającą wartością, jeśli chodzi o poziom energii
użytkowej powinna być wartość do 40 kWh/m2. Im niższa wartość tego wskaźnika,
tym lepiej w związku z niższymi stratami energii potrzebnej do ogrzania
budynku.
“EP” – Co to jest energia pierwotna?
Energia pierwotna („Ep”) to wskaźnik istotny z formalnego
powodu, ponieważ uwzględnia konieczność dostosowania się przez podmiot do zmian
zachodzących w prawie budowlanym. W prawie europejskim i polskim akcentuje się
stale potrzebę ograniczania energii z nieodnawialnych źródeł kosztem promowania
energii ze źródeł odnawialnych. Wspierane są również finansowo inicjatywy z
tytułu adaptowania rozwiązań energetycznych wpisanych w OZE. W prawie
budowlanym po 2014 roku systematycznie zmniejszano wskaźnik zapotrzebowania
budynku na energię ze źródeł nieodnawialnych. Dla nowo powstałych budynków
jednorodzinnych wartość wskaźnika wynosi obecnie 95 kWh/m2 w skali roku, ale od
2021 roku ma być ona zmniejszona do 70 kWh/m2 w skali roku.
Wartość wskaźnika energii pierwotnej oznacza dla
inwestora mniej więcej tyle, co konieczność zastosowania przy budowie domu
technologii energooszczędnych, aby skuteczniej dopasować się do wymogów
środowiskowych i prawnych. Stosowanie technologii ukierunkowanych na wykorzystanie
OZE może być tutaj przydatne.
“EK” – Znaczenie energii końcowej
Pod tym pojęciem kryje się energia dostarczona do budynku
w celu zagwarantowania odpowiedniej temperatury oraz przy uwzględnieniu
ewentualnych strat w wytwarzaniu oraz przesyłaniu ciepła wewnątrz całego
budynku. Na wysokość tego wskaźnika wpływa głównie sprawność źródła ciepła np.
Kotła
W pomiarach energii końcowej („Ek”) liczy się zwłaszcza
uwzględnienie sposobów i technik na ograniczenie strat energii. Dwa główne
sposoby to możliwie najlepsza termoizolacja budynku w celu zachowania w nim
ciepłego powietrza, a także zaprojektowanie wnętrza domu w sposób optymalnie
szczelny, wyposażanego w system mechanicznej wentylacji z wydajną rekuperacją.
Tylko dzięki powyższym rozwiązaniom możliwe jest zapewnienie
sprawnej cyrkulacji powietrza wewnątrz domu. Sprawna cyrkulacja to taka, która
umożliwia efektywną i niezakłóconą wymianę powietrza, w tym odprowadzanie
zarówno pary wodnej, jak i dwutlenku węgla. Ma to znaczenie dla zachowania
bezpieczeństwa osób oraz zapewnienia im właściwego komfortu pobytu w domu.
Błędy na etapie projektu wentylacji mogą skutkować gorszym samopoczuciem
mieszkańców lub zwiększyć zagrożenie grzybem na ścianie. Mechaniczna wentylacja
z systemem odzyskiwania ciepła pozwala dodatkowo na optymalne wykorzystanie
powietrza już „zużytego”. Ciepło tego ostatniego można bowiem wykorzystać do
ogrzania powietrza świeżego wewnątrz całego budynku.